محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود
373
تحفه خانى ( فارسى )
درو آميخته نيمگرم بايد خورد و غذا نخودآبى كه بشيرهء مغز تخم معصفر بايد داد و تنقيه معده بقئ به خوردن آبى كه درو سيب و تخم خربزه نيمكوفته طبخ كرده باشد و اندك نمك نيز باشد آشاميده زمانى صبر كرده اگر به خود آيد بهتر و الّا پر مرغ يا دست انداخته قى بايد كرد و اگر درين مطبوخ قدرى عسلى نيز اضافه كنند بهتر باشد و بعد از بقاى معده گوارش مصطگى و يا گوارش عود و عنبر بايد گاهى اختيار كرد و تقويت دل و معده بمفرحات حاده كه مذكور شد بايد كرد و اگر بلغم غليظ سودا مخلوط باشد و علامت آن آنست كه بوقت قى همراه بلغم ماده سودا بيرون مىآيد و طعم دهن ترش مىباشد و هميشه انكا دره از صاحب علت فاسده است و بدخلقى اين قسم را بيرون نيز هست و علاج درين صورت تنقيه بدن است به اين حب كه مذكور مىگردد تربد سفيد مجوف تراشيده و بروغن بادام چرب كرده و افتيمون از هريك درم حاشا و شحم حنظل و غاريقون و حجر ارمنى از هريك دانگى محموده در آب بهى يا سيب بريان كرده نيم دانگ نمك طعام دانگى اسطوخودوس نيم درم مقل مجموع ادويه كوفته و پيخته و به آب باديان يا به آب شهتوت خمير كرده حبها ساخته و سحر فرو بايد برد و تا نيم روز صبر بايد كرد تا عمل دارو آخر شود و اين اشربه تامه است و بايد كه استعمال اين حب بعد از ظهور نضج و درين خلط واقع شود و الّا مخاطره است و بعد از تنقيه بايد كه ملازمت و مداومت به خوردن گوارشات مذكوره فرمايند و اگر با بلغم خلط صفرا ممزوج و مخلوط باشد و علامت آن دفع بلغم يا صفراست بطريق قى و يا بطريق براز و عطش و سوزاك و علاج آن به خوردن جلاب است هر صباح از تخم كاسنى و بيخ سوسن از هريك سه درم و قند ده درم اول ادويه در قدرى آب طبخ كرده به نيم آورده از كرپاس گذرانيده قند مذكور آميخته